Laat je tekst evalueren op esmond.be
Esmond Zo werkt Esmond Laat je tekst lezen

Validiteit en betrouwbaarheid in kwalitatief onderzoek

Je schrijft dat je member checking deed, want je stuurde de transcripten terug en niemand had opmerkingen. Je promotor kan dan vragen wat dat bewijst. In kwalitatief onderzoek spreek je zelden over validiteit en betrouwbaarheid in statistische zin. Gangbaarder is trustworthiness, geloofwaardigheid, met de vier criteria van Lincoln en Guba (1985): credibility (de tegenhanger van interne validiteit), transferability (van externe validiteit), dependability (van betrouwbaarheid) en confirmability (van objectiviteit). Belangrijk is of je procedures ze waarmaken.

Laat je tekst lezen

Voorbeeld · kwaliteitsparagraaf

Fictief fragment uit de methode van een masterproef verpleegkunde (interviews met collega's op de eigen afdeling)

De validiteit van dit onderzoek werd verhoogd door triangulatie en member checking. De transcripten werden aan de respondenten bezorgd; niemand had opmerkingen. Doordat de onderzoeker zelf op de afdeling werkt, was er een vertrouwensband die eerlijke antwoorden bevorderde.

Inhoud

"Triangulatie" zonder meer zegt niet wat je naast elkaar legde: bronnen, methodes, onderzoekers? Controleer of je lezer kan nagaan wat je deed.

Inhoud

Geen opmerkingen op een transcript toont vooral dat het transcript klopt, niet dat je interpretatie klopt. Heb je overwogen wat deze member check wel en niet kan aantonen?

Eerst aanpakken

Collega's interviewen kan openheid geven, maar ook sociaal wenselijke antwoorden of terughoudendheid. Kijk of je reflexiviteit beide kanten van je positie benoemt.

Fictief fragment. Elke opmerking wijst een plek in de tekst aan.

De vier criteria en wat je ervoor doet

Interne validiteit in kwalitatief onderzoek

Wie zoekt op interne validiteit bij kwalitatief onderzoek, bedoelt meestal geloofwaardigheid. Geeft je analyse een juiste weergave van wat er in je data en bij je deelnemers speelt? De kernvraag van een lezer is dan of je alternatieve interpretaties overwoog. Een analyse die alleen bevestigende citaten toont, is kwetsbaar. Toon je ook waar het patroon niet opgaat, en waarom, dan staat ze sterker.

Een procedure noemen is nog geen kwaliteit

Een kwaliteitsparagraaf kan een opsomming van termen worden. Triangulatie, member checking en saturatie worden genoemd, maar niet beschreven en niet gekoppeld aan wat ze opleverden. Stel jezelf bij elke procedure deze vragen:

Generaliseren zonder steekproefstatistiek

Kwalitatief onderzoek generaliseert niet statistisch naar een populatie. Het kan wel analytisch generaliseren, naar een begrip, een mechanisme of een theorie. Overdraagbaarheid legt de beslissing bij de lezer, op voorwaarde dat je context rijk genoeg beschrijft. Een discussie die na twaalf interviews uitspraken doet over "verpleegkundigen in Vlaanderen", verlaat dat terrein. Zie ook overclaiming in je discussie.

Reflexiviteit, je eigen positie

Reflexiviteit betekent dat je benoemt hoe je achtergrond, verwachtingen en relatie met het veld je onderzoek kunnen kleuren, en wat je daarmee deed. Dat is vooral belangrijk als je onderzoek doet in je eigen organisatie, stageplaats of beroepsgroep.

Een sterke reflexieve paragraaf noemt beide kanten. In het fragment hierboven staat alleen dat de vertrouwensband eerlijke antwoorden bevorderde. Een jurylid kan dan vragen: zou een collega je durven zeggen dat de afdeling slecht werkt, wetende dat je er morgen weer naast staat?

Niet het enige kader

Lincoln en Guba zijn het meest geciteerd, maar niet de enigen. Tracy (2010) stelde bijvoorbeeld acht bredere criteria voor, en binnen reflexieve benaderingen wordt het idee van een vaste checklist zelf bekritiseerd. Kies een kader dat past bij je epistemologische positie en bij de methode die je gebruikt, en wees daarin consequent. Een kwantitatieve betrouwbaarheidsmaat past slecht bij een interpretatieve studie.

Zo check je je kwaliteitsparagraaf

Een tweede lezer voor je indient

Esmond leest je kwaliteitsparagraaf samen met je analyse en je discussie. Het signaleert procedures die genoemd maar niet beschreven worden, kwaliteitsclaims zonder onderbouwing, zoals saturatie of een member check zonder uitkomst, ontbrekende reflexiviteit waar je positie ertoe doet en claims die verder reiken dan je data. De lat is die van je discipline en opleiding. Je krijgt de passages aangewezen, met een plan en de methodologische vragen die een jury zou kunnen stellen.

Een review kost vanaf €3,99, eerst een gratis preview. De prijs volgt de lengte van je document en je ziet hem voordat je betaalt. Geen abonnement, geen account.

We schrijven niets voor je. We beoordelen je werk en tonen je hoe je het sterker maakt.

Veelgestelde vragen

Moet ik de termen validiteit en betrouwbaarheid vermijden?

Niet per se. Sommige opleidingen en tijdschriften gebruiken ze ook voor kwalitatief onderzoek. Belangrijker is dat je zegt wat je ermee bedoelt en welke procedures erbij horen. Controleer welke terminologie in je opleiding gangbaar is.

Is member checking verplicht?

Nee, het is een van de mogelijke procedures, en niet in elke benadering even zinvol. Doe je het, beschrijf dan wat deelnemers terugkregen en wat hun reactie veranderde.

Geeft Esmond een oordeel over de kwaliteit van mijn onderzoek?

Esmond geeft geen cijfer en geen eindoordeel. Het wijst aan waar je verantwoording een lezer nog niet overtuigt en waarom. Het oordeel over je masterproef ligt bij je promotor en je jury.

Verder lezen

Laat je tekst lezen