Je vermeldt AI-gebruik door kort en concreet te beschrijven welke tool je gebruikte, waarvoor, hoe je de uitkomst controleerde en wat je ermee deed, op de plek en in de vorm die je opleiding vraagt. Er is geen vorm die voor heel Vlaanderen geldt: sommige opleidingen vragen een verklaring of formulier, andere laten het aan jou en je promotor.
Gebruikte je AI? Dekt je AI-verklaring duidelijk niet wat je elders in je tekst beschrijft, dan wijst Esmond je erop.
Upload je pdf voor een gratis previewBinnen enkele minuten een eerste opmerking bij een deel van je eigen tekst. Volledige evaluatie vanaf 3,99 euro.
Of en hoe je AI-gebruik vermeldt, beslist je instelling, je opleiding of je promotor. Bij de UGent staat op de studentenpagina over generatieve AI: "Sommige opleidingen en/of lesgevers verplichten hun studenten transparant te zijn over hun gebruik. Vraag het na!" En ook: "Bij twijfel vraag je vóór de start van de opdracht wat is toegestaan en hoe je je AI-gebruik moet vermelden."
KU Leuven schrijft in de studentenrichtlijnen: "Wanneer je GenAI gebruikt, moet je kunnen uitleggen hoe je dat hebt gedaan." Op dezelfde pagina staan een gedragscode en een transparantieverklaring die je kunt downloaden. UHasselt vraagt: "Wees transparant over het gebruik van AI, afhankelijk van het doel waarvoor de tool wordt ingezet."
Kijk dus eerst in je ECTS-fiche, in de richtlijnen van je masterproef en op het leerplatform van je opleiding of er een vaste vorm bestaat. Staat er een formulier of een sjabloon, gebruik dat. De rest van deze pagina helpt als er geen vaste vorm is, of als je wilt weten wat er in zo'n verklaring hoort.
Fictief voorbeeld van een opmerkingJe literatuurstudie vat elke bron apart samen, maar zet de auteurs nergens tegenover elkaar. Spreken je bronnen elkaar ergens tegen, en wat betekent dat voor je onderzoeksvraag?
Upload je pdf en de gratis preview toont je een eerste opmerking bij een deel van je tekst, zonder account. Betalen doe je pas als je de volledige evaluatie wilt.
Kies je pdfAls je opleiding niets voorschrijft, zijn er drie gangbare plekken. Gebruikte je AI als onderdeel van je onderzoek, bijvoorbeeld om gegevens te coderen of te analyseren, dan hoort dat in je methodehoofdstuk, met dezelfde nauwkeurigheid als elke andere methodische keuze. Gebruikte je AI rond het schrijven, zoals voor taal of structuur, dan past een korte verklaring vooraan of achteraan je masterproef. Wil je tonen hoe je werkte, dan kan een bijlage met voorbeelden van je vragen en wat je ermee deed. Vraag wat je promotor verkiest.
De tabel zet de drie plekken naast elkaar. Ze geldt alleen als je opleiding geen vaste vorm voorschrijft.
| Hoe je AI gebruikte | Waar | Wat een lezer er wil vinden |
|---|---|---|
| Als deel van je onderzoek: gegevens coderen, transcriberen, analyseren | Methodehoofdstuk | Welke tool, welke instellingen of vragen, en hoe je de uitkomst controleerde |
| Rond het schrijven: taal, structuur, zoektermen | Korte verklaring vooraan of achteraan | Waarvoor en in welk deel, en dat de ingediende tekst je eigen tekst is |
| Om te tonen hoe je werkte | Bijlage | Voorbeelden van je vragen en wat je met de antwoorden deed |
Een bron die je via een chatbot vond, vermeld je niet als AI-gebruik maar als gewone bron, nadat je ze zelf hebt opgezocht en gelezen. Hoe dat zit, staat bij correct verwijzen in APA 7.
Fictief voorbeeld, zonder vaste vorm van een opleiding: "Voor deze masterproef gebruikte ik een generatieve AI-tool op twee manieren. Bij de literatuurstudie liet ik de tool zoektermen voorstellen; de bronnen zelf zocht ik in de bibliotheekcatalogus en las ik volledig. Bij het herwerken vroeg ik feedback op de opbouw van hoofdstuk 4; ik herschreef het hoofdstuk zelf. Ik gebruikte de tool niet voor de analyse van de interviews en nam geen gegenereerde tekst over."
Wat zo'n vermelding sterk maakt: ze is concreet, ze noemt ook wat je niet deed, en je kunt elke zin uitleggen als je jury ernaar vraagt.
Als je pas in de laatste week opschrijft hoe je AI gebruikte, vergeet je mogelijk details. Houd vanaf het begin een kort logboek bij: datum, tool, wat je vroeg, wat je ermee deed. Zo kun je achteraf nauwkeurig beschrijven hoe je AI gebruikte en het bij je verdediging uitleggen.
Bij elke fout staat waaraan je ze in je eigen vermelding herkent en de vraag die een promotor of jury je dan stelt.
Esmond is evaluatieve AI: een feedbacktool. Het leest je tekst en schrijft geen woord voor je. Wil je het vermelden? Noem Esmond dan zoals je een meelezer of feedbacktool noemt: waarvoor je het gebruikte (feedback op je redenering, je methode en je bronnen) en wat je met die feedback deed. Esmond is een onafhankelijke dienst; geen enkele instelling keurt het goed of beveelt het aan. Meer bij mag ik Esmond gebruiken?.
Een review kost vanaf €3,99, eerst een gratis preview. De prijs volgt de lengte van je document en je ziet hem voordat je betaalt. Geen abonnement, geen account.
Deze pagina citeert wat instellingen publiek schrijven, met links, en geeft algemene tips. Het is geen juridisch advies en geen uitspraak over je opdracht: wat je opleiding, je vak of je promotor afspreekt, gaat altijd voor.
Situatie (fictief): een student liet een chatbot zoektermen voorstellen voor rechtspraak over huurgeschillen en zocht de vonnissen zelf op in de databanken van de bibliotheek. In de verklaring staat alleen: AI gebruikt bij het bronnenonderzoek.
Opmerking: een lezer weet niet of de tool ook vonnissen aanreikte of samenvatte. Welke stappen deed de tool, welke deed je zelf, en hoe ging je na dat elke uitspraak bestaat en zegt wat je schrijft?
Situatie (fictief): een student liet een AI-tool de open antwoorden van een vragenlijst in categorieën indelen. Dat staat in een verklaring achteraan, niet in de methode.
Opmerking: de indeling is een deel van je analyse, dus een lezer zoekt ze in je methodehoofdstuk. Hoe kwam de tool tot de categorieën, en hoeveel antwoorden controleerde je zelf?
Situatie (fictief): een student gebruikte een AI-assistent om fouten in de code van een simulatie op te sporen. De verklaring zegt: AI gebruikt voor programmeerwerk.
Opmerking: programmeerwerk kan van een foutmelding begrijpen tot volledige functies laten schrijven gaan. Welke delen van de code schreef je zelf, en hoe testte je de stukken waarbij de tool hielp?
Dat beslist je instelling, je opleiding of je promotor. Sommige opleidingen verplichten het. Kijk in je ECTS-fiche en de richtlijnen van je masterproef, en vraag het bij twijfel vooraf aan je promotor.
Welke tool, waarvoor, in welk deel van je werk, hoe je de uitkomst controleerde en wat je ermee deed of niet deed. Gebruik het formulier of sjabloon van je opleiding als dat bestaat.
Waar je opleiding het vraagt. Zonder vaste vorm: in je methodehoofdstuk als AI deel was van je onderzoek, anders in een korte verklaring vooraan of achteraan, eventueel met een bijlage.
Vraagt je opleiding om AI-gebruik of hulpmiddelen te vermelden, noem Esmond dan als feedbacktool: dat je je tekst liet evalueren en wat je met de feedback deed.
Citaten letterlijk overgenomen van de officiële pagina's van de instellingen, opnieuw nagekeken op 17 oktober 2026. Lees de volledige tekst bij de bron; instellingen werken die pagina's geregeld bij.
Bijgewerkt voor academiejaar 2026-2027, nagekeken op .
Laat je tekst evalueren voor je indient