Laat je tekst evalueren op esmond.be
EsmondAcademic review · Made by educators Kent jouw opleiding Waarom Esmond Gratis preview

Hoe vermeld je dat je AI gebruikte in je masterproef?

Je vermeldt AI-gebruik door kort en concreet te beschrijven welke tool je gebruikte, waarvoor, hoe je de uitkomst controleerde en wat je ermee deed, op de plek en in de vorm die je opleiding vraagt. Er is geen vorm die voor heel Vlaanderen geldt: sommige opleidingen vragen een verklaring of formulier, andere laten het aan jou en je promotor.

Gebruikte je AI? Dekt je AI-verklaring duidelijk niet wat je elders in je tekst beschrijft, dan wijst Esmond je erop.

Upload je pdf voor een gratis preview

Binnen enkele minuten een eerste opmerking bij een deel van je eigen tekst. Volledige evaluatie vanaf 3,99 euro.

Eerst: wat vraagt je opleiding?

Of en hoe je AI-gebruik vermeldt, beslist je instelling, je opleiding of je promotor. Bij de UGent staat op de studentenpagina over generatieve AI: "Sommige opleidingen en/of lesgevers verplichten hun studenten transparant te zijn over hun gebruik. Vraag het na!" En ook: "Bij twijfel vraag je vóór de start van de opdracht wat is toegestaan en hoe je je AI-gebruik moet vermelden."

KU Leuven schrijft in de studentenrichtlijnen: "Wanneer je GenAI gebruikt, moet je kunnen uitleggen hoe je dat hebt gedaan." Op dezelfde pagina staan een gedragscode en een transparantieverklaring die je kunt downloaden. UHasselt vraagt: "Wees transparant over het gebruik van AI, afhankelijk van het doel waarvoor de tool wordt ingezet."

Kijk dus eerst in je ECTS-fiche, in de richtlijnen van je masterproef en op het leerplatform van je opleiding of er een vaste vorm bestaat. Staat er een formulier of een sjabloon, gebruik dat. De rest van deze pagina helpt als er geen vaste vorm is, of als je wilt weten wat er in zo'n verklaring hoort.

Fictief voorbeeld van een opmerkingJe literatuurstudie vat elke bron apart samen, maar zet de auteurs nergens tegenover elkaar. Spreken je bronnen elkaar ergens tegen, en wat betekent dat voor je onderzoeksvraag?

Upload je pdf en de gratis preview toont je een eerste opmerking bij een deel van je tekst, zonder account. Betalen doe je pas als je de volledige evaluatie wilt.

Kies je pdf

Wat er in een goede vermelding staat

  • Welke tool. De naam, en als je die kent de versie of de datum waarop je hem gebruikte. Tools veranderen snel; een datum helpt een lezer.
  • Waarvoor. Concreet: zoektermen bedenken, een Engelse bron helpen begrijpen, je structuur laten bevragen, spelling nakijken, code debuggen. Niet: "ter ondersteuning".
  • In welke fase en welk deel. Bij je literatuurstudie, je analyse, je tekst, of alleen bij het nalezen.
  • Hoe je de uitkomst controleerde. Bronnen opgezocht en gelezen, cijfers nagerekend, voorstellen afgewogen tegen wat je promotor zei.
  • Wat je ermee deed, en wat niet. Welke suggesties je overnam, welke niet, en dat de tekst die je indient je eigen tekst is.

Waar je het zet

Als je opleiding niets voorschrijft, zijn er drie gangbare plekken. Gebruikte je AI als onderdeel van je onderzoek, bijvoorbeeld om gegevens te coderen of te analyseren, dan hoort dat in je methodehoofdstuk, met dezelfde nauwkeurigheid als elke andere methodische keuze. Gebruikte je AI rond het schrijven, zoals voor taal of structuur, dan past een korte verklaring vooraan of achteraan je masterproef. Wil je tonen hoe je werkte, dan kan een bijlage met voorbeelden van je vragen en wat je ermee deed. Vraag wat je promotor verkiest.

De tabel zet de drie plekken naast elkaar. Ze geldt alleen als je opleiding geen vaste vorm voorschrijft.

Waar je AI-gebruik vermeldt als je opleiding niets voorschrijft
Hoe je AI gebruikteWaarWat een lezer er wil vinden
Als deel van je onderzoek: gegevens coderen, transcriberen, analyserenMethodehoofdstukWelke tool, welke instellingen of vragen, en hoe je de uitkomst controleerde
Rond het schrijven: taal, structuur, zoektermenKorte verklaring vooraan of achteraanWaarvoor en in welk deel, en dat de ingediende tekst je eigen tekst is
Om te tonen hoe je werkteBijlageVoorbeelden van je vragen en wat je met de antwoorden deed

Een bron uit een chatbot

Een bron die je via een chatbot vond, vermeld je niet als AI-gebruik maar als gewone bron, nadat je ze zelf hebt opgezocht en gelezen. Hoe dat zit, staat bij correct verwijzen in APA 7.

Een fictief voorbeeld van een vermelding

Fictief voorbeeld, zonder vaste vorm van een opleiding: "Voor deze masterproef gebruikte ik een generatieve AI-tool op twee manieren. Bij de literatuurstudie liet ik de tool zoektermen voorstellen; de bronnen zelf zocht ik in de bibliotheekcatalogus en las ik volledig. Bij het herwerken vroeg ik feedback op de opbouw van hoofdstuk 4; ik herschreef het hoofdstuk zelf. Ik gebruikte de tool niet voor de analyse van de interviews en nam geen gegenereerde tekst over."

Wat zo'n vermelding sterk maakt: ze is concreet, ze noemt ook wat je niet deed, en je kunt elke zin uitleggen als je jury ernaar vraagt.

Houd het bij terwijl je werkt

Als je pas in de laatste week opschrijft hoe je AI gebruikte, vergeet je mogelijk details. Houd vanaf het begin een kort logboek bij: datum, tool, wat je vroeg, wat je ermee deed. Zo kun je achteraf nauwkeurig beschrijven hoe je AI gebruikte en het bij je verdediging uitleggen.

Wat vaak misgaat

Bij elke fout staat waaraan je ze in je eigen vermelding herkent en de vraag die een promotor of jury je dan stelt.

  • Een vermelding die alles en niets zegt. Fictief voorbeeld: "Bij deze masterproef werd AI gebruikt ter ondersteuning." Je herkent het als je vermelding geen tool, geen deel van je werk en geen controle noemt. De vraag: waarvoor gebruikte je de tool precies, en in welk hoofdstuk?
  • Een vermelding die niet klopt met wat je deed. Je herkent het als je vermelding alleen spelling noemt, terwijl je ook hulp vroeg bij de opbouw of de formulering. De vraag: kun je elke zin van je vermelding uitleggen als de jury doorvraagt?
  • Tools vergeten. Je herkent het als je alleen een chatbot noemt, terwijl je ook een feedbacktool, een vertaaltool of een taalcorrector met AI gebruikte. De vraag: vraagt je opleiding om elk AI-gebruik te vermelden, en horen die dan ook in je lijst?
  • Gegevens in een tool plakken. Je herkent het als je interviewfragmenten, namen of vertrouwelijke bedrijfsgegevens in een tool invoerde. De UGent schrijft daarover: "Upload geen persoonlijke, confidentiële of auteursrechtelijk beschermde informatie zonder toestemming." De vraag: had je die toestemming, en staat dat in je methode?

En Esmond zelf?

Esmond is evaluatieve AI: een feedbacktool. Het leest je tekst en schrijft geen woord voor je. Wil je het vermelden? Noem Esmond dan zoals je een meelezer of feedbacktool noemt: waarvoor je het gebruikte (feedback op je redenering, je methode en je bronnen) en wat je met die feedback deed. Esmond is een onafhankelijke dienst; geen enkele instelling keurt het goed of beveelt het aan. Meer bij mag ik Esmond gebruiken?.

Wat kost het?

Een review kost vanaf €3,99, eerst een gratis preview. De prijs volgt de lengte van je document en je ziet hem voordat je betaalt. Geen abonnement, geen account.

Geen juridisch advies

Deze pagina citeert wat instellingen publiek schrijven, met links, en geeft algemene tips. Het is geen juridisch advies en geen uitspraak over je opdracht: wat je opleiding, je vak of je promotor afspreekt, gaat altijd voor.

Fictieve voorbeelden per opleiding

Fictief voorbeeld: rechten (universiteit)

Situatie (fictief): een student liet een chatbot zoektermen voorstellen voor rechtspraak over huurgeschillen en zocht de vonnissen zelf op in de databanken van de bibliotheek. In de verklaring staat alleen: AI gebruikt bij het bronnenonderzoek.

Opmerking: een lezer weet niet of de tool ook vonnissen aanreikte of samenvatte. Welke stappen deed de tool, welke deed je zelf, en hoe ging je na dat elke uitspraak bestaat en zegt wat je schrijft?

Fictief voorbeeld: psychologie (universiteit)

Situatie (fictief): een student liet een AI-tool de open antwoorden van een vragenlijst in categorieën indelen. Dat staat in een verklaring achteraan, niet in de methode.

Opmerking: de indeling is een deel van je analyse, dus een lezer zoekt ze in je methodehoofdstuk. Hoe kwam de tool tot de categorieën, en hoeveel antwoorden controleerde je zelf?

Fictief voorbeeld: ingenieurswetenschappen (universiteit)

Situatie (fictief): een student gebruikte een AI-assistent om fouten in de code van een simulatie op te sporen. De verklaring zegt: AI gebruikt voor programmeerwerk.

Opmerking: programmeerwerk kan van een foutmelding begrijpen tot volledige functies laten schrijven gaan. Welke delen van de code schreef je zelf, en hoe testte je de stukken waarbij de tool hielp?

Veelgestelde vragen

Moet ik vermelden dat ik AI gebruikte in mijn masterproef?

Dat beslist je instelling, je opleiding of je promotor. Sommige opleidingen verplichten het. Kijk in je ECTS-fiche en de richtlijnen van je masterproef, en vraag het bij twijfel vooraf aan je promotor.

Wat zet ik in een AI-verklaring?

Welke tool, waarvoor, in welk deel van je werk, hoe je de uitkomst controleerde en wat je ermee deed of niet deed. Gebruik het formulier of sjabloon van je opleiding als dat bestaat.

Waar in mijn masterproef vermeld ik AI-gebruik?

Waar je opleiding het vraagt. Zonder vaste vorm: in je methodehoofdstuk als AI deel was van je onderzoek, anders in een korte verklaring vooraan of achteraan, eventueel met een bijlage.

Moet ik ook Esmond vermelden?

Vraagt je opleiding om AI-gebruik of hulpmiddelen te vermelden, noem Esmond dan als feedbacktool: dat je je tekst liet evalueren en wat je met de feedback deed.

Verder lezen

Bronnen

Citaten letterlijk overgenomen van de officiële pagina's van de instellingen, opnieuw nagekeken op 17 oktober 2026. Lees de volledige tekst bij de bron; instellingen werken die pagina's geregeld bij.

Bijgewerkt voor academiejaar 2026-2027, nagekeken op .

Laat je tekst evalueren voor je indient

Masterproef laten beoordelen