Hoe structureer je een masterproef?

Elk hoofdstuk van je masterproef helpt om je onderzoeksvraag te beantwoorden. Een empirische masterproef volgt meestal de opbouw inleiding, literatuurstudie of theoretisch kader, methode, resultaten, discussie en besluit. Hieronder wat elk hoofdstuk moet doen, waar het vaak misloopt en hoe het verschilt per discipline. Wat je opleiding precies vraagt, staat in haar eigen richtlijnen.

Masterproef laten nakijken

De gangbare opbouw van een empirische masterproef

Inleiding: het probleem, waarom het ertoe doet, je onderzoeksvraag en hoe je tekst opgebouwd is.
Literatuurstudie of theoretisch kader: wat al geweten is, welke begrippen je gebruikt en welke lacune je vraag rechtvaardigt.
Methode: je onderzoeksdesign, je gegevens en je analyse, en waarom je die keuzes maakte.
Resultaten: wat je vond, zonder interpretatie.
Discussie: hoe je resultaten zich verhouden tot de literatuur en wat je er niet uit kunt afleiden.
Besluit: het antwoord op je onderzoeksvraag, met de implicaties en aanbevelingen die eruit volgen.

Fictief voorbeeld van een opmerkingJe inleiding kondigt drie deelvragen aan, terwijl je hoofdstukken er twee uitwerken. Waar beantwoord je de derde deelvraag, of hoort ze niet meer in je tekst?

Upload je pdf en de gratis preview toont je een eerste opmerking bij een deel van je tekst, zonder account. Betalen doe je pas als je de volledige evaluatie wilt.

Kies je pdf

Wat elk hoofdstuk moet doen

Elk hoofdstuk moet bijdragen aan je betoog. Een handige test: kun je van elk hoofdstuk in één zin zeggen wat het bijdraagt aan je antwoord? Daarnaast horen er meestal een titelblad, een woord vooraf, een abstract, een inhoudstafel, een literatuurlijst en bijlagen bij; welke daarvan verplicht zijn en in welke vorm, bepaalt je opleiding.

Na je inleiding weet je lezer welke vraag je beantwoordt en waarom die vraag nodig is. Wat daar niet toe bijdraagt, hoort elders.
Je literatuurstudie eindigt met de begrippen, modellen of verwachtingen die je in je eigen onderzoek gebruikt.
Je methode maakt je resultaten geloofwaardig. Ze toont dat een andere onderzoeker met dezelfde keuzes tot vergelijkbare gegevens zou komen.
In het resultatenhoofdstuk beschrijf je wat je vond voor je zegt wat het betekent.
In je discussie leg je je resultaten naast de literatuur uit je kader en bespreek je waar ze overeenkomen, waar niet, en waarom.
Je besluit begint met het antwoord op de vraag uit je inleiding.

Veelgemaakte structuurfouten

Een te lange inleiding die al de helft van je literatuur bevat. De inleiding zegt waarom; de literatuurstudie zegt wat al geweten is.
Een literatuurstudie die bronnen opsomt zonder duidelijk te maken welke vraag je onderzoek nog moet beantwoorden.
Een methode die beschrijft maar niet verantwoordt. Waarom interviews en geen bevraging? Waarom deze steekproef?
Resultaten en discussie door elkaar, zodat je lezer niet meer ziet wat gemeten is en wat je eigen interpretatie is.
Een discussie die je resultaten herhaalt in plaats van ze te duiden.
Een besluit dat alle hoofdstukken samenvat, terwijl het antwoord op je vraag ergens halverwege verstopt zit.
Begrippen die je in je theoretisch kader uitlegt maar verder niet gebruikt.

De rode draad zichtbaar maken

Een goede structuur zie je ook aan de overgangen. Begin elk hoofdstuk met een korte alinea die zegt waar het in je betoog staat, en eindig met wat het oplevert voor het volgende. Volg in je resultaten en je discussie dezelfde volgorde als in je deelvragen, zodat je lezer niet hoeft te zoeken.

Gebruik voor hetzelfde begrip ook overal hetzelfde woord. Wie in hoofdstuk twee over welzijn schrijft en in hoofdstuk vijf over tevredenheid, laat de lezer twijfelen of het om hetzelfde gaat.

Verhoudingen: wat is normaal?

Een vuistregel: het grootste deel van je tekst gaat naar je resultaten of je analyse, want daar beantwoord je je onderzoeksvraag. Literatuur en methode ondersteunen je analyse en nemen doorgaans minder ruimte in. In de kortere discussie leg je uit wat je bevindingen betekenen.

Dit zijn richtlijnen, geen regels. Een kwalitatief onderzoek heeft vaak een groter methodehoofdstuk, een juridische masterproef die wetgeving, rechtspraak en rechtsleer analyseert soms geen apart resultatenhoofdstuk. En veel masterproeven hebben geen apart literatuurhoofdstuk. Dat is geen fout: wat telt, is dat de theoretische onderbouwing ergens in je tekst staat, niet of er een kopje voor is.

Andere opbouwen per vakgebied

Je promotor is de beste bron voor wat in je vakgebied verwacht wordt.

Rechten: een doctrinaire masterproef volgt vaak de juridische vraag zelf, met hoofdstukken per deelvraag of per rechtsbron. De methode zit dan in hoe je bronnen kiest en weegt.
Letteren en geschiedenis: bij close reading (een tekst nauwgezet en in detail lezen) of archiefonderzoek zijn analyse en interpretatie verweven. De structuur volgt je argument, thematisch of chronologisch.
Ingenieurswetenschappen: bij een ontwerp komen eisen, ontwerp, implementatie en evaluatie in de plaats van resultaten en discussie.
Kwalitatief onderzoek: resultaten en interpretatie lopen soms deels in elkaar over, maar het onderscheid tussen wat respondenten zeiden en wat jij erin leest, blijft zichtbaar.
Literatuurstudie als masterproef: je methode is je zoekstrategie, je resultaten zijn de synthese van de studies.

Zo check je je structuur

Schrijf onder elkaar de titel van elk hoofdstuk en één zin over wat het bijdraagt. Lukt dat niet voor een hoofdstuk, dan weet je waar je moet ingrijpen.
Leg je deelvragen naast de titels van je resultaten. Volgen ze dezelfde volgorde?
Zoek in je resultaten naar woorden als dus, dit wijst op en dit betekent. Hoort die zin niet in je discussie?
Zoek elk begrip uit je kader terug in je analyse. Wordt het echt gebruikt?

Je structuur laten nakijken

Esmond leest je volledige masterproef en kijkt ook naar de opbouw: of je hoofdstukken hun taak doen, of je vraag terugkomt in je besluit en waar hoofdstukken niet goed op elkaar aansluiten. Bij een masterproef met meerdere hoofdstukken kan het rapport per hoofdstuk zeggen wat werkt en wat je kunt versterken. We schrijven niets voor je; je krijgt opmerkingen en vragen per passage. Meer bij je masterproef laten nakijken. De prijs volgt de lengte van je document, vanaf €3,99, en je ziet hem voor je betaalt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel pagina's moet elk hoofdstuk zijn?

Daar bestaat geen vaste regel, en wat je opleiding vraagt, staat in haar eigen richtlijnen. De verhouding volgt uit je onderzoek: waar je je vraag beantwoordt, ligt meestal het zwaartepunt.

Waar zet ik mijn deelvragen?

Meestal in je inleiding, na je hoofdvraag. Laat je resultaten en je besluit dezelfde volgorde volgen; zo vindt je lezer elk antwoord terug. Hoe je ze formuleert, lees je bij een onderzoeksvraag formuleren.