Zo lees je deze voorbeelden
Alle voorbeelden op deze pagina zijn fictief en dienen om het begrip uit te leggen. Het zijn geen teksten om over te nemen of aan te passen: je eigen probleemstelling en onderzoeksvraag leg je vast met je promotor.
Een kort voorbeeld over sociale media en eenzaamheid staat bij voorbeelden van onderzoeksvragen. Hier gaat het over een ander thema en dieper over de probleemstelling.
Fictief voorbeeld: piekeren en slaap tijdens de examens
- Fictief, zwakke versie: "Veel studenten slapen slecht door stress. Dat heeft gevolgen voor hun studieresultaten. Daarom onderzoek ik het verband tussen stress en slaap."
- Het verband tussen stress en slaap is al vaak onderzocht. Wat voeg je toe?
- "Stress" kan veel betekenen: een gevoel, een fysiologische reactie, een gebeurtenis. Welk construct bedoel je?
- "Door stress" is een causale claim in je eerste zin. Kan je onderzoek die ook waarmaken?
- Studieresultaten komen in je inleiding voor. Komen ze ook in je vraag terug, of laat je ze weg?
- Fictief, scherpere versie: "Onderzoek naar piekeren en slaap vergelijkt meestal personen met elkaar: wie meer piekert, slaapt gemiddeld slechter. Daaruit volgt nog niet dat iemand op een avond waarop hij meer piekert dan gewoonlijk, die nacht ook slechter slaapt. Dat onderscheid tussen verschillen tussen personen en schommelingen binnen één persoon is belangrijk voor interventies die op het moment zelf ingrijpen. Bij studenten tijdens de examenperiode is het nauwelijks onderzocht."
Waarom die probleemstelling werkt
De scherpere versie vertrekt van een concreet gat in de literatuur: bekende bevindingen gaan over verschillen tussen mensen, terwijl de vraag die ertoe doet over één persoon van dag tot dag gaat. Ze noemt waarom dat gat relevant is (interventies op het moment zelf) en voor welke groep het onderzocht moet worden. Wie de inleiding leest, ziet de vraag al aankomen.
Van probleem naar vraag en design
- Fictief, zwakke vraag: "Wat is de invloed van piekeren op slaap?"
- Fictief, scherpere vraag: "Hangt meer piekeren dan gewoonlijk op een avond samen met een langere inslaaptijd en een lagere ervaren slaapkwaliteit diezelfde nacht, binnen dezelfde student, bij masterstudenten tijdens de januari-examens?"
- "Invloed" is vervangen door "hangt samen met". Ook met herhaalde metingen toon je geen oorzaak; je kunt wel nagaan of het verband ook in de omgekeerde richting loopt, van een slechte nacht naar meer piekeren de volgende avond.
- "Binnen dezelfde student" vraagt om herhaalde metingen, bijvoorbeeld een dagboekstudie of experience sampling, en een multilevelanalyse die verschillen binnen en tussen personen scheidt.
- Inslaaptijd en slaapkwaliteit moet je meten. Gebruik je een zelfrapportage, een bestaande vragenlijst of een actigraaf, en wat betekent die keuze voor je besluit?
- Studenten tijdens hun examens vragen om dagelijks gegevens in te vullen, is een belasting. Hoe hou je de uitval beperkt, en wat zegt de ethische commissie?
Toegepaste psychologie aan een hogeschool
Een bachelorproef toegepaste psychologie vertrekt vaker van een praktijkvraag van een organisatie. Ook dan blijft de stap van probleem naar kennisvraag nodig.
- Fictief, zwakke versie: "Medewerkers van het CLB voelen zich overbelast. Ik wil hun welzijn verbeteren."
- Waaruit blijkt de overbelasting: uit een bevraging, uit verzuim, uit gesprekken? En "welzijn verbeteren" is een doel voor de organisatie, geen vraag die je onderzoek beantwoordt.
- Fictief, scherpere vraag: "Welke taken en werkomstandigheden noemen medewerkers van één CLB als bron van werkdruk, en welke vormen van steun ervaren ze als helpend?"
- Die vraag past bij interviews of focusgroepen, eventueel aangevuld met een gevalideerde vragenlijst over werkdruk. Je advies aan het CLB volgt daarna uit wat je vond.
Valkuilen in een psychologiemasterproef
- Causale taal bij een correlationeel design. "Leidt tot", "zorgt voor" en "beïnvloedt" beloven meer dan een vragenlijst kan tonen.
- Een significant resultaat als bewijs dat een effect belangrijk is. Een p-waarde zegt iets over hoe verrassend je data zijn als er geen verband zou zijn. Over de grootte of het belang van het verband zegt ze niets, dus rapporteer ook een effectgrootte.
- Een construct meten met zelfbedachte items, terwijl er gevalideerde schalen bestaan.
- Geen poweranalyse vooraf, waardoor achteraf onduidelijk is of een niet-significant resultaat iets zegt.
- Een gemakssteekproef van psychologiestudenten, gevolgd door besluiten over "jongeren" of "mensen".
- Hypothesen die pas na de analyse in de inleiding belanden. Preregistratie helpt om dat te vermijden; vraag je promotor of dat bij jouw opzet verwacht wordt.
Wat Esmond met je tekst doet
Esmond zegt niet of je hypothesen kloppen of welke analyse je moet doen; dat beslis je samen met je promotor. In je geschreven masterproef of bachelorproef kijkt de review of je besluit niet verder gaat dan je design toelaat, of je inleiding en je hypothesen bij elkaar passen en of je discussie de vraag beantwoordt die je stelde. Lees meer bij psychologie laten nakijken.
We schrijven niets voor je. We beoordelen je werk en tonen je hoe je het sterker maakt. Een review kost vanaf €3,99, eerst een gratis preview. De prijs volgt de lengte van je document en je ziet hem voordat je betaalt. Geen abonnement, geen account.
Veelgestelde vragen
Moet ik naast een onderzoeksvraag hypothesen formuleren?
In kwantitatief onderzoek meestal wel: je leidt uit theorie en eerdere studies af welk verband je verwacht. In kwalitatief of verkennend onderzoek staat vaak alleen een open vraag centraal. Volg wat je opleiding en je promotor verwachten.
Mag een psychologiemasterproef kwalitatief zijn?
Ja, als je vraag naar ervaringen of betekenissen zoekt. Een vraag als "hoe beleven studenten een tweede zit" past beter bij interviews dan bij een vragenlijst.
Wat als mijn resultaten niet significant zijn?
Dat is geen fout van je masterproef. Bespreek wat je resultaat wel en niet zegt, met de power van je studie in gedachten, en vermijd zowel overclaimen als wegmoffelen.
Beoordeelt Esmond mijn statistiek?
Esmond herberekent je analyses niet. De review leest of je interpretatie past bij wat je analyse kan tonen en wijst aan waar je tekst meer claimt.
Verder lezen